Rehabilitacja w praktyce wydanie nr 5/2018
Rehabilitacja w praktyce wydanie nr 5/2018

W naszym czasopiśmie staramy się sukcesywnie przybliżyć zagadnienia dotyczące szeroko pojętej rehabilitacji, w tym szczególnie form i metod stosowanych w postępowaniu usprawniającym. Nowoczesna fizjoterapia, często w ujęciu autorskich metod postępowania w różnych schorzeniach i różnych stanach pacjenta, choć w niejednakowych proporcjach, zawsze opiera się na triadzie złożonej z kinezyterapii, zabiegów fizykalnych i masażu leczniczego jako podstawy postępowania fizjoterapeuty. Staramy się także przybliżyć nowoczesne formy postępowania usprawniającego oparte na metodach neurofizjologicznych, przy czym podstawą każdego numeru są prezentowane elementy diagnostyki funkcjonalnej, stanowiącej kanwę postępowania usprawniającego ukierunkowanego na efekty fizjoterapii. W każdym numerze czasopisma staramy się w komentarzu eksperckim oddać głos specjalistom w określonej dziedzinie, próbując przekazać dotychczasową wiedzę naukową opartą na faktach oraz pokusić się o przybliżenie Państwu kierunku tendencji rozwojowych współczesnej fizjoterapii. Tym razem zachęcam do zapoznania się z komentarzem prof. Krzysztofa Kassolika na temat możliwości zastosowania i wykorzystania właściwości masażu leczniczego, nie do końca poznanych i docenianych przez fizjoterapeutów. Mam nadzieję, że lektura aktualnego wydania, w której znajdą Państwo zarówno opis wybranych metod postępowania fizjoterapeutycznego oraz prezentowane cyklicznie wybrane słownictwo używane i stosowane w procesie fizjoterapii, jak i wybrane elementy badania czynnościowego, będzie dla Państwa miłym uzupełnieniem po powrocie z wakacyjnego wypoczynku.

KALEJDOSKOP

Kalejdoskop

Komentarz ekspercki

Rola masażu w fizjoterapii

Masaż stanowi jedną z najstarszych form fizjoterapii. Z czasem pojawiły się osoby dysponujące dużą sprawnością manualną oraz wiedzą anatomiczną, co umożliwiło wykonywanie masażu w bardziej profesjonalny sposób. Jednak wciąż wykonywanie masażu zgodnie ze sztuką (z uwzględnieniem metodyki i techniki oraz celowości zabiegu ze względu na wywoływanie zmian tkankowych na różnych poziomach budowy anatomicznej) budzi zastrzeżenia.

WYWIAD

Rehabilitacja oddechowa – remedium nie tylko na choroby układu oddechowego

Na przestrzeni ostatnich lat rehabilitacja pulmonologiczna stała się współczesną dziedziną wiedzy medycznej, a także integralną częścią nowoczesnej terapii nie tylko chorób układu oddechowego. Spektrum jej działania obejmuje wiele schorzeń, obecnie rehabilitacja ta jest nieodłączną częścią programów rehabilitacyjnych stosowanych między innymi w kardiologii, neurologii, u chorych po zabiegach ortopedycznych czy u pacjentów geriatrycznych. Dr Dariusz Jastrzębski w rozmowie z Julią Koźlik opowiada o wskazaniach i przeciwwskazaniach do stosowania rehabilitacji pulmonologicznej, o tym, jak istotna dla fizjoterapeuty powinna być odpowiednia edukacja pacjentów, a także jak ocenia rozwój rehabilitacji oddechowej i możliwości, jakie niesie ze sobą postęp technologiczny.

TECHNOLOGIE W REHABILITACJI

Stopa człowieka jako niedościgniony narząd ruchu − przegląd dwunożnych robotów kroczących w celu zaadoptowania rozwiązań technicznych podczas projektowania stopy protezowej

Chód dwunożny jest skomplikowaną czynnością, podczas której dochodzi do przemieszczania środka ciężkości w obrębie czworoboku podparcia. Utrzymanie równowagi ciała jest uzależnione od prawidłowego działania wielu struktur, w tym układu kostno-mięśniowego, układu nerwowego oraz niektórych zmysłów. Stopa człowieka jest wyspecjalizowaną częścią ciała, która zapewnia kontakt z podłożem. W przebiegu niektórych chorób może dojść do konieczności amputacji kończyny i zastąpienia utraconego fragmentu ciała stopą protezową. Celem pracy jest dokonanie analizy dostępnych na rynku robotów kroczących i porównanie ich ze stopami protezowymi, a także przedstawienie możliwości zaadoptowania istniejących rozwiązań technicznych podczas projektowania stopy protezowej.

Zjawisko termowizji w monitorowaniu usprawniania po zabiegu protezoplastyki stawu biodrowego

Zadania medycyny to ochrona zdrowia, utrzymanie sprawności fizycznej jednostki oraz dobór odpowiednich metod leczenia i usprawniania w sytuacjach zmian patologicznych. Pełna diagnostyka pacjenta, na którą składają się badania podmiotowe i przedmiotowe, jest niezbędna. Bardzo istotne są również badania dodatkowe, które opierają się głównie na diagnostyce obrazowej. Większość wykorzystywanych technik ma negatywny wpływ na badany obiekt ze względu na promieniowanie, dlatego nauka szuka nowych rozwiązań. Jednym z nich jest niewątpliwie możliwość obrazowania zmian w tkankach w postaci rozkładu temperatury na powierzchni badanego obszaru ciała za pomocą kamery termowizyjnej. W wyniku przeprowadzonego zabiegu protezoplastyki stawu biodrowego dochodzi do modyfikacji wartości temperatury w okolicy operowanej kończyny dolnej, na podstawie których możemy ocenić skuteczność prowadzonego postępowania usprawniającego.

ANALIZA PRZYPADKU

Suche igłowanie punktów spustowych jako element terapii po udarach mózgu

Suche igłowanie jest powszechnie stosowaną metodą zarówno w rehabilitacji, jak i w sporcie. Niestety wiedza na temat możliwości zastosowania suchego igłowania w neurologii jest znikoma. Niniejsza publikacja przedstawia wykorzystanie suchego igłowania (DN − dry needling) w terapii pacjenta po udarze krwotocznym. W celu obiektywizacji badania zastosowano metodę diagnostyczną przezskórnej elektromiografii (sEMG) oraz zmodyfikowaną skalę Ashwortha przed wykonaniem serii 10 zabiegów i po nim. Uzyskano poprawę widoczną w zapisie sEMG, jak i w zakresie funkcjonalnym pacjenta. Jednakże należałoby sprawdzić trwałość uzyskanego efektu po okresie 3-6 miesięcy oraz przeprowadzić badania na większej grupie osób.

WIEDZA W PRAKTYCE

Praca z blizną po operacji cesarskiego cięcia ze szczególnym uwzględnieniem technik stosowanych w późnym okresie pooperacyjnym

Nawet prawidłowo zagojona blizna po operacji cesarskiego cięcia (CC) będzie wymagała ukierunkowanych działań, mających na celu przywrócenie jej prawidłowej ruchomości i oddzielenia jej od tkanek otaczających, a także przeciwdziałanie powstaniu zrostów w obrębie gojących się tkanek. Najskuteczniejszą i najbezpieczniejszą formą pracy z blizną są techniki z zakresu terapii manualnej – zarówno pośrednie (stosowane we wczesnym okresie po operacji), jak i bezpośrednie (stosowane w okresie późniejszym). Zastosowanie znajdują tu głównie: drenaż limfatyczny, rozluźnianie mięśniowo-powięziowe, masaż głęboki, kinesiotaping. Niniejsza praca ma charakter pionierski w Polsce. Została napisana na podstawie wieloletniego doświadczenia klinicznego autorki artykułu w tej dziedzinie, co pozwoliło na wypracowanie autorskiego sposobu postępowania z blizną po CC (metoda Caesarean Section Scar Therapy, C-SectionScarTherapy).

Wybrane metody kinezyterapeutyczne w terapii zawrotów głowy i zaburzeń równowagi pochodzenia błędnikowego

W niniejszej pracy przedstawiono ogólną charakterystykę zawrotów głowy i zaburzeń równowagi pochodzenia błędnikowego (łac. vertigo), diagnostykę tej dysfunkcji oraz założenia rehabilitacji w przypadku nagłego uszkodzenia przedsionka i łagodnych położeniowych zawrotów głowy. Nadrzędny cel usprawniania leczniczego stanowi redukcja uczucia wirowania i niestabilności. Kompensacja jako następstwo dysfunkcji może być osiągnięta szybciej poprzez zwiększoną aktywność chorego w procesie habituacji, przy aktywnym udziale wzroku i czucia głębokiego.

Terapia skolioz metodą Kathariny Schroth u pacjentów z hipermobilnością stawową

Nowe standardy z 2017 r. wprowadzają podział pacjentów z objawem hipermobilności na pacjenta z hipermobilnym spektrum zaburzeń (Hypermobility Spectrum Disorders − HSD) oraz pacjenta z hipermobilną postacią syndromu Ehlersa-Danlosa (EDS) lub innymi rodzajami tzw. wrodzonych zaburzeń tkanki łącznej. Zniesiony został tym samym poprzedni podział, zaproponowany w 1998 r. przez Beightona i wsp. jako Joint Hypermobility Syndrome ( JHS). Dodatkowo zaostrzono szczegółowe kryteria do lepszego różnicowania pacjenta hipermobilnego. Schorzeniem często współwystępującym z HSD jest skolioza. Pacjenci tacy wymagają pewnej modyfikacji w terapii zachowawczej z uwagi na występujące bóle stawowe, trudności w utrzymaniu korekcji postawy czy męczliwość. Metoda K. Schroth pozwala na wdrożenie odpowiednich narzędzi terapeutycznych do uzyskania pożądanych efektów u pacjentów ze skoliozą.

REHABILITACJA KARDIOLOGICZNA

Specyfika rehabilitacji pacjentów z urządzeniami do mechanicznego wspomagania pracy komór serca

Rehabilitacja chorych z urządzeniami mechanicznego wspomagania serca jest bardzo ważnym elementem w procesie ich leczenia. Fizjoterapeuta musi znać zasady działania wszystkich urządzeń wspomagających, aby móc zaplanować program rehabilitacji, a także ustrzec się groźnych powikłań.

Wykorzystanie odważników kettlebell w rehabilitacji kardiologicznej u osób po przebytym zawale

W pracy przedstawiono przykładowe ćwiczenia z użyciem odważników kettlebell, które mogą być wykorzystywane w rehabilitacji kardiologicznej w II etapie rehabilitacji osób po przebytym zawale jako nowoczesna forma treningowa, zamiast standardowego treningu wytrzymałościowo-oporowego. Zaprezentowane w pracy ćwiczenia uwzględniają pozycję wyjściową oraz sposób wykonania ćwiczenia.

NEURODYNAMIKA KLINICZNA

Zastosowanie technik neurodynamicznych w zaburzeniach funkcji ośrodkowego neuronu ruchowego − przegląd piśmiennictwa

Zaburzenia funkcji ośrodkowego układu nerwowego mogą powstać wskutek zmian w samym układzie nerwowym albo z powodu nieprawidłowości powstających w tkankach otaczających. Chociaż uszkodzenie dotyczy układu nerwowego, to objawy występują głównie w narządzie ruchu i dotyczą najczęściej funkcji czuciowej, ruchowej i neurowegetatywnej. W wielu schorzeniach ośrodkowego układu nerwowego może dojść do zaburzenia neuromechaniki, które może jeszcze nasilać patologię spowodowaną schorzeniem zasadniczym. Dlatego też jednym z narzędzi wspomagających fizjoterapię funkcjonalną mogą być techniki neurodynamiczne. Analiza piśmiennictwa oceniającego efektywność technik neurodynamicznych jako elementu wspomagającego fizjoterapię w zaburzeniach funkcji ośrodkowego neuronu ruchowego wskazuje, że mogą one korzystnie wpływać na redukcję wielu subiektywnych i obiektywnych objawów oraz poprawę funkcji.

TRENDY W REHABILITACJI

Wybrane metody fizykalne stosowane w leczeniu ambulatoryjnym

W ostatnich latach obserwuje się ogromny dynamiczny rozwój fizjoterapii, dotyczący zwłaszcza metod z zakresu medycyny fizykalnej (fizykoterapii). Metody fizykalne stosuje się w medycynie nie tylko w leczeniu stacjonarnym, ale również w warunkach ambulatoryjnych. W pracy omówiono wybrane zabiegi z zakresu fizykoterapii, które najczęściej wykorzystywane są w leczeniu ambulatoryjnym, z uwzględnieniem wskazań i przeciwwskazań do ich stosowania.

REHABILITACJA W PEDIATRII

Warianty przyjmowania pozycji siedzącej u dzieci w wieku pięciu i sześciu lat

Sposób siadania zmienia się wraz z wiekiem. Stopniowo dochodzi do wyeliminowania zarówno podporu na kończynach górnych, jak i aktywności kończyn dolnych. Celem pracy było określenie wariantów przyjmowania pozycji siedzącej u dzieci w wieku przedszkolnym. Badaniami objęto 90 dzieci w wieku 5-6,5 lat. Podzielono je na cztery grupy ze względu na datę urodzenia. Wszystkie dzieci wykonywały to samo zadanie, które polegało na przyjęciu pozycji siedzącej z leżenia tyłem.

WARTO WIEDZIEĆ

Zastosowanie kąpieli leczniczych solankowych w rehabilitacji w warunkach uzdrowiskowych

Celami artykułu są przedstawienie możliwości wykorzystania kąpieli solankowych w rehabilitacji w warunkach uzdrowiskowych, metodyki wykonania takich kąpieli, uwzględnienie wskazań i przeciwwskazań oraz zwrócenie uwagi na pojawiające się problemy. Podstawami są literatura przedmiotu, a także doświadczenia z pracy w sanatorium uzdrowiskowym.

Ból w praktyce klinicznej Leczenie bólu za pomocą Battlefield acupunture

Zakres zastosowania akupunktury ucha jest bardzo szeroki. Metoda jest prosta, tania i skuteczna − nakłucie ucha to dla wprawnego terapeuty kwestia sekund, a zmniejszenie dolegliwości jest niemal natychmiastowe. Nie wymaga znajomości medycyny chińskiej, ponieważ operuje „zachodnią” terminologią.

Koszty wewnętrzne i zewnętrzne systemu opieki zdrowia i ich wpływ na kształtowanie wysokości kontraktów

Zawsze przy analizie kosztów funkcjonowania systemu ochrony zdrowia pojawia się pytanie, czy wydatkowane środki finansowe są wystarczające i czy są one we właściwy sposób alokowane, zwłaszcza że są to środki publiczne. Należy zastanowić się, jakie koszty brane są pod uwagę przy wycenie procedur medycznych i jakie to ma odzwierciedlenie w wysokości kontraktów oferowanych podmiotom leczniczym przez Narodowy Fundusz Zdrowia.

Słownik fizjoterapeuty

KALENDARIUM

Kalendrarium


W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij